مهارت های ده گانهزندگی با اذعان به اینکه هر کدام از مابه علت یک سری عادات رفتاری کلیشه ای و تکراری از بر خی توانایی های بالقوه وجودخودمان در تعامل با مردم و محیط پیرامون خویش غافل می گردیم. یاد گیری مهارت هایزندگی (به شرط توانایی بکار گیری عملی) می تواند تاثیر شگرفی در بهبود زندگی فردی ،شغلی و اجتماعی ما ایفا نماید.ده مهارت زیر در این زمینه بسیار مفید خواهد بود. (در صورت نیاز می توانید از یک مشاور رفتاری دریادگیری جزئیات و اجرای موفق این مهارت ها کمکبگیرید.
خودآگاهی خودآگاهی ، توانایی شناخت و آگاهیاز خصوصیات ، نقاط ضعف و قدرت ، خواسته ها ، ترس و انزجار است. رشد خودآگاهی به فردکمک می کند تا دریابد تحت استرس قرار دارد یا نه و این معمولا پیش شرط ضروری روابطاجتماعی و روابط بین فردی مؤثر و همدلانه است.
همدلی همدلی یعنی اینکهفرد بتواند زندگی دیگران را حتی زمانی که در آن شرایط قرار ندارد درک کند. همدلیبه فرد کمک می کند تا بتوانند انسانهای دیگر را حتی وقتی با آنها متفاوت است بپذیردو به آنها احترام گذارد. همدلی روابط اجتماعی را بهبود می بخشد و به ایجار رفتارهایحمایت کننده و پذیرنده ، نسبت به انسان های دیگر منجر می شود.
ارتباط مؤثر این توانایی به فرد کمک می کند تا بتواند کلامی و غیرکلامی و مناسب با فرهنگ ، جامعه و موقعیت، خود را بیان کند بدین معنی که فردبتواندنظرها ، عقاید ، خواسته ها ، نیازها و هیجان های خود را ابراز و به هنگامنیاز بتواند از دیگران درخواست کمک و راهنمایی نماید. مهارت تقاضای کمک و راهنماییاز دیگران ، در مواقع ضروری، از عوامل مهم یک رابطه سالم است.
روابط بین فردی اینتوانایی به ایجاد روابط بین فردی مثبت و مؤثر فرد با انسانهای دیگر کمک می کند. یکیاز این موارد ، توانایی ایجاد روابط دوستانه است.که در سلامت روانی و اجتماعی ،روابط گرم خانوادگی ، به عنوان یک منبع مهم روابط اجتماعی ناسالم نقش بسیار مهمیدارد.
تصمیمگیری این توانایی به فرد کمک می کند تا به نحو مؤثرتری در مورد مسائلتصمیم گیری نماید. اگر کودکان و نوجوانان بتوانند فعالانه در مورد اعمالشان تصمیمگیری کنند ، جوانب مختلف انتخاب را بررسی و پیامد هر انتخاب را ارزیابی کنند ،مسلما در سطوح بالاتر بهداشت روانی قرار خواهند گرفت.
حل مسأله این تواناییفرد را قادر می سازد تا به طور مؤثرتری مسائل زندگی را حل نماید . مسائل مهم زندگیچنانچه حل نشده باقی بمانند ، استرس روانی ایجاد می کنند که به فشار جسمی منجر میشود.
تفکرخلاق این نوع تفکر هم به مسأله و هم به تصمیم گیری های مناسب کمک می کند . با استفاده از این نوع تفکر ، راه حلهای مختلف مسأله و پیامدهای هر یک از آنهابررسی می شوند . این مهارت ، فرد را قادر می سازد تا مسائل را از ورای تجارب مستقیمخود را دریابد و حتی زمانی که مشکلی وجود ندارد و تصمیم گیری خاصی مطرح نیست ، باسازگاری و انعطاف بیشتر به زندگی روزمره بپردازد.
تفکر انتقادی تفکرانتقادی ، توانایی تحلیل اطلاعات و تجارب است . آموزش این مهارت ها ، نوجوانان راقادر می سازد تا در برخورد با ارزش ها ، فشار گروه و رسانه های گروهی مقاومت کنند واز آسیب های ناشی از آن در امان بمانند.
توانایی حل مسأله اینتوانایی فرد را قادر می سازد تا هیجان ها را در خود و دیگران تشخیص دهد ، نحوهتأثیر هیجان ها بر رفتار را بداند و بتواند واکنش مناسبی به هیجان های مختلف نشاندهد . اگر با حالات هیجانی ، مثل غم و خشم یا اضطراب درست برخورد نشود این هیجانتأثیر منفی بر سلامت جسمی و روانی خواهد گذاشت و برای سلامت پیامدهای منفی به دنبالخواهند داشت.
توانایی مقابله بااسترس این توانایی شامل شناخت استرس های مختلف زندگی و تأثیر آنها بر فرداست . شناسایی منابع استرس و نحوه تأثیر آن بر انسان ، فرد را قادر می سازد تا بااعمال و موضع گیری های خود فشار و استرس را کاهش دهد.
اجزای مهارتهای ده گانهزندگی خودآگاهی
· آگاهی از نقاط قوت
· آگاهی از نقاط ضعف
· تصویر خود واقع بینانه
· آگاهی از حقوق و مسئولیت ها
· توضیح ارزشها
· انگیزش برای شناخت
مهارتهای ارتباطی
· ارتباط کلامی وغیرکلامی موثر
· ابراز وجود
· مذاکره
· امتناع
· غلبه برخجالت
· گوش دادن
همدلی
· علاقه داشتن بهدیگران
· تحمل افراد مختلف
· رفتار بین فردی همراهبا پرخاشگری کمتر
· دوست داشتنی تر شدن (دوستیابی)
· احترام قائل شدن برای دیگران
مهارتهای بینفردی
· همکاری و مشارکت
· اعتماد بهگروه
· تشخیص مرزهای بین فردی مناسب
· دوستیابی
· شروع و خاتمه ارتباطات
مهارتهای حلمسأله
· تشخیص مشکلات علل و ارزیابی دقیق
· درخواست کمک
· مصالحه (برای حل تعارض)
· آشنایی بامراکزی برای حل مشکلات
· تشخیص راه حل های مشترک برایجامعه
مهارتهای تفکر خلاق
· تفکر مثبت
· یادگیری فعال ( جستجوی اطلاعات جدید )
· ابرازخود
· تشخیص حق انتخاب های دیگر ( برای تصمیم گیری )
· تشخیص راه حل های جدید برای مشکلات
مهارتهای مقابله باهیجانات
· شناخت هیجان های خود و دیگران
· ارتباطهیجان ها با احساسات ، تفکر و رفتار
· مقابله با ناکامی ، خشم ، بیحوصلگی ، ترس و اضطراب
· مقابله با هیجان های شدیددیگران
مهارتهای تصمیم گیری
· تصمیم گیری فعالانه بر مبنایآگاهی از حقایق کارهایی که می توان انجام داد که انتخاب را تحت تأثیر قراردهد.
· تصمیم گیری بر مبنای ارزیابی دقیق موقعیتها
· تعیین اهداف واقع بینانه
· برنامه ریزی وپذیرش مسئولیت اعمال خود
· آمادگی برای تغییر دادن تصمیم ها برایانطباق با موقعیت های جدید
مهارتهای تفکر انتقادی
· ادراکتأثیرات اجتماعی و فرهنگی بر ارزشها ، نگرشها و رفتار
· آگاهی ازنابرابری ، پیشداوری ها و بی عدالتی ها
· واقف شدن به این مسئله کهدیگران همیشه درست نمی گویند
· آگاهی از نقش یک شهروندمسئول
مهارتهای مقابله با استرس
· مقابله با موقعیتهایی کهقابل تغییر نیستند
· استراتژی های مقابله ای برای موقعیت های دشوار ( فقدان ، طرد ، انتقاد)
· مقابله با مشکلات بدون توسل به سوء مصرفمواد
· آرام ماندن در شرایط فشار
· تنظیم وقت
+
نوشته شده در سه شنبه دوم بهمن 1386ساعت 17:49 توسط سیدجلال سمائی
|